13 November 2018

De man die in mij geloofde

Ga naar overzicht

6 min

Deel op:

n zijn nieuwe land kwam de Syrische vluchteling en journalist Hazem Darwiesh terecht in het Dominicanenklooster van Zwolle. Daar bestudeerde hij de Bijbel met broeder Wijbe Fransen. 'Hij bracht mij van de ene kant naar de andere, van de duisternis naar het licht.’

door Hazem Darwiesh

Ik opende de deur van het Dominicanenklooster. Mijn boekje en papieren zaten in mijn jas, zodat ze niet nat konden worden van de motregen. Toen ik mijn fiets tegen de muur van het klooster had gezet en de deur had geopend, wist ik dat zodra ik mijn voet over de drempel zou zetten ik mij bevrijd zou voelen van al mijn angsten en negatieve gedachten. Dat gebeurde de eerste keer dat ik hier binnenkwam en dat gebeurt elke keer weer opnieuw.

Nu loop ik de gang in en de trap op; ik voel mij als herboren. Boven gekomen kijk ik door de hoge ramen naar de binnentuin van het klooster. De bladeren van de oude bomen glanzen van de regen. Alle bladeren zijn hetzelfde, met uitzondering van het blad van de Acaciaboom. Dat blad is anders; het komt dichter bij je hart.

Ik wil even stil staan bij dit moment; niet te snel doorlopen naar de kamer waar wij in de Bijbel gaan lezen. In mijn hoofd ga ik terug naar de dag dat ik hier voor het eerst kwam, twee jaar geleden. Hetzelfde klooster, dezelfde kamer waar ik nu naar toe ga, met dezelfde man, pastor Wijbe. Was ik voorbestemd om hier terecht te komen?

Het plantje en ik, wij komen steeds meer tot bloei

Wijbe Fransen o.p.

In de kamer staat een klein plantje dat ik pastor Wijbe alweer lang geleden cadeau heb gegeven. Elke keer komen er nieuwe bloemen aan. Het plantje en ik, wij komen steeds meer tot bloei dankzij de liefdevolle aandacht die wij in dit klooster krijgen.

Maandenlang lazen pastor Wijbe en ik hier het verhaal van de apostel Paulus. Gisteren lazen wij samen het bezoek van Paulus aan Hanania. Dat bracht ons weer naar Syrië. Tijdens het lezen voelde ik dat hij mij aan de hand wilde nemen om op reis naar Syrië te gaan. Maar tegelijkertijd sprak hij mij streng toe. Je moet op je uitspraak letten, vooral de ‘ui’.

Nadat wij samen anderhalf uur hadden gelezen, liep ik de trap af, de gang door, naar de buitendeur. Plotseling kwam er een gevoel over mij heen: jij gaat op een dag het klooster in en komt er niet meer uit. Daar ben ik bang voor; dat wil ik niet. Maar ik voel ook dat dit klooster veel deuren in mijn hart opent. Veel van wat ik in Nederland probeer op te bouwen vindt hier zijn fundament. De deuren van dit klooster zijn mooi en eerlijk, maar zeker niet gemakkelijk. Zoals het uitspreken van de ‘ui ‘ ook niet gemakkelijk is. Ik kan niet altijd goed uitspreken wat ik met mijn hart voel.

Toen ik naar de binnentuin van het klooster keek, herinnerde ik mij de dag dat het zo’n mooi weer was dat pastor Wijbe voorstelde om onze les buiten, in de tuin, te doen. Die dag lazen wij ook over Paulus.

zwollekloosterbinnentuin

Zicht op de binnentuin van het Dominicanenklooster Zwolle

Als iemand mij vraagt wat wil je uit de Bijbel lezen, is mijn antwoord altijd ‘Paulus’. Daarin herken ik veel van mij zelf. Paulus was streng voor zichzelf, net als ik. Maar op dat moment, daar buiten in de tuin, was het nog moeilijk voor mij om me te uiten in de Nederlandse taal en om de uitleg van pastor Wijbe goed te begrijpen. Maar wat met het verhaal wordt bedoeld, kon ik wel begrijpen.

Omdat ik weet wat Paulus wil, en omdat deze lieve man, pastor Wijbe, zijn hart voor mij heeft opengesteld op de eerste dag dat ik hem ontmoette. Hij bracht mij van de ene kant naar de andere, van de duisternis naar het licht. Hij nam mij bij de hand, tijdens al onze ontmoetingen, tijdens de gesprekken en het Bijbel lezen. Toen, maar nu nog altijd. Elke keer reis ik met hem samen tussen de verschillende tijden en plaatsen.

Soms roept een zin iets in mij op wat zojuist is gebeurd. Soms iets uit mijn leven in Syrië. Alles is bespreekbaar, terwijl hij mij met zijn vriendelijke ogen aankijkt. Soms gebruiken wij een woordenboek, soms een Arabische versie van de Bijbel, soms een kaart uit een atlas. Ik probeer steeds om zijn Nederlandse stem vast te houden, om niets te verliezen van dit gesprek. Nederlands werd voor mij de taal van de Bijbel.

Ik zag dat pastor Wijbe blij was dat wat hij in mij gezien had nu ook door anderen werd gezien

Lang geleden besliste pastor Wijbe dat wij genoeg gelezen hadden en dat ik voldoende was voorbereid om te worden gedoopt. Maar ook na mijn doopsel wilde ik de bijbelstudie voortzetten, omdat deze gesprekken mij helpen om mezelf in dit nieuwe land niet helemaal te verliezen. En altijd, na het lezen in de Bijbel, informeert pastor Wijbe hoe het met mij gaat. Of hij mij ergens mee kan helpen.

Op een namiddag verraste hij mij met de opmerking: ‘Jij moet niet denken dat Nederland een christelijk land is. De kerstboom en kerstdiners maken nog geen christenen. Het zijn rituelen. Jezus is niet in Nederland.’ Daarna was het even stil; dit moest ik even op me in laten werken.

Op dat moment kwam er een merel naast ons zitten. Kijkend naar de merel, vroeg ik … ‘wanneer gaat het klooster een reis naar Lourdes maken?’. Hij vertelde dat deze reis in de meimaand, de Mariamaand, zou plaatsvinden. Hij weet hoe belangrijk Maria voor mij is. Vanaf dat moment probeerde hij alles wat in zijn macht lag om deze reis naar Lourdes voor mij waar te maken.

Later, toen wij deze reis hadden gemaakt, gaf hij me het gevoel er voor mij te zijn als een vader. Hij probeerde mij steeds nieuwe ervaringen te laten beleven. Hij gelooft in mij. En toen wij in Lourdes ‘s avonds deelnamen aan de lichtjesprocessie, klonk mijn stem door de luidsprekers. In het Arabisch sprak ik een Wees Gegroet uit.

En ik zag dat pastor Wijbe blij was dat wat hij in mij gezien had nu ook door anderen werd gezien. Zijn geloof in mij kwam uit. Maria gaf mij de kracht om deze hele weg te lopen. In Lourdes is dat allemaal bij elkaar gekomen. Lourdes of Zwolle? Het leven is toekomst en verleden ineen. En al je verleden is mooi, dat bracht mij naar hier, en met dat verleden ga ik de toekomst in.

Dat is wat ik geleerd heb in het klooster.

lourdesreis-zwolle2018-1

Op deze foto uit mei van dit jaar luisteren de Zwolse Lourdesgangers naar Hazem, die door de luidsprekers een Wees Gegroet bidt in het Arabisch.