04 Juli 2011

'Het doodshemd heeft geen zakken'

Ga naar overzicht

Deel op:

ewoon doodgaan bestaat niet, sterven is hard werken. Tegenwoordig valt er veel te kiezen als het om sterven gaat. Hoe gaan we daarmee om? Annemarieke van der Woude, predikant in een verpleeghuis, schreef er een boekje over. Ans Metz werd erdoor gegrepen en prijst het aan.

door Ans Metz
Het doodshemd heeft geen zakken. Deze oude volkswijsheid aan te treffen als titel van een boek intrigeerde mij. Afweer was mijn eerste reactie: wat moet ik met een doodshemd? Tegelijkertijd maakte het me ook nieuwsgierig naar wat daar nu over te zeggen zou zijn.
Nadenken over het levenseinde is de ondertitel. Ook daar houd ik me liever niet mee bezig maar de realiteit drukt me soms op de feiten. En wie de media volgt ontdekt dat het thema zeer actueel is.

Uit Vrije Wil
Over het levenseinde wordt veel geschreven en gesproken. Niet alleen door mensen die voor de drempel staan maar ook door mensen die, nog volop in het leven, willen voorkomen dat de weg naar het levenseinde ontluisterend zal zijn.
In 2009 werd door een aantal bekende Nederlanders (de Initiatiefgroep Uit Vrije Wil) gepleit voor de wettelijke mogelijkheid om op een zelfgekozen tijdstip uit het leven te stappen als 'hun leven voltooid is’. Hun pleidooi vindt een ruim gehoor. In de media wordt dit uitgebreid ter discussie gesteld.
Annemarieke v.d. Woude, theoloog en geestelijk verzorger, mengt zich in dit debat en voelt zich uitgedaagd om hier dieper op in te gaan. Haar ervaringen in een verpleeghuis en haar positie als geestelijk verzorger geven haar te denken. Het blijft niet bij opiniestukken in de krant. Zij schrijft een boekje, waarin zij zeer genuanceerd het thema levenseinde belicht.

Diepgaand
Bij het lezen van dit boekje met bovenstaande titel verdwijnt mijn aanvankelijke afkeer al snel. Integendeel: het is een boekje dat meteen pakt door de wijze van schrijven en door de inhoud die voor velen zo herkenbaar is. Een boekje ook dat getuigt van een diepgaande studie over wat mensen bezighoudt rondom het levenseinde en over de ontwikkeling die daarin heeft plaats gevonden in de laatste halve eeuw.

Annemarieke van der Woude overdenkt dit in elf hoofdstukken. Het gaat om hen die zelf voor de dood staan en hen die, hoewel nog niet met de dood in zicht, zelf hun levenseinde willen bepalen. Het gaat om de dierbaren die staan om degene die afscheid neemt van het leven. Maar ook om de positie van degene die beroepshalve bij het besluit omtrent het levenseinde betrokken is.

Ruimte
In thema’s als palliatieve zorg, euthanasie, zelfeuthanasie, voltooid leven, kiezen voor de dood van een ander, het sociale aspect van levensbeëindiging, neemt de auteur ons mee om genuanceerd na te denken over het levenseinde. De zogeheten portretjes vanuit de praktijk maken haar gedachtegang heel invoelbaar, verdiepen de probleemstelling en behoeden voor al te gemakkelijke antwoorden.
Het is een boekje geworden dat door de vele aspecten die aan bod komen, veel te denken en te voelen geeft voor iedereen die de grenzen van het leven aftast. Het ademt ruimte voor iedere levensbeschouwing en nodigt uit om hier samen met anderen over door te praten.

Ans Metz is betrokken bij het Albertinumgenootschap en het tijdschrift TGL.

Dr. Annemarieke van der Woude. Het doodshemd heeft geen zakken. Nadenken over het levenseinde. Meinema, 120 pagina’s, ISBN: 9789021143040